นายวิบูรณ์ แววบัณฑิต ผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอน ประธานคณะอนุกรรมการส่งเสริมคุณธรรม จังหวัดแม่ฮ่องสอน เปิดเผยว่า จังหวัดแม่ฮ่องสอน โดยคณะอนุกรรมการส่งเสริมคุณธรรมจังหวัดแม่ฮ่องสอน ได้ดำเนินการพิจารณาคัดเลือกชุมชน องค์กร และอำเภอคุณธรรมต้นแบบโดดเด่น ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๙ ตามแผนปฏิบัติการด้านการส่งเสริมคุณธรรมแห่งชาติ ระยะที่ ๒ (พ.ศ. ๒๕๖๖ – ๒๕๗๐) เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนมีพฤติกรรมที่สะท้อนการมีคุณธรรม สร้างสังคมคุณธรรมที่อยู่ร่วมกันอย่างสมานฉันท์ ยึดมั่นในหลักธรรมทางศาสนา หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และค่านิยมอันดีงามของสังคมไทย
โดย ชุมชนบ้านต่อแพ หมู่ที่ ๑ ตำบลแม่เงา อำเภอขุนยวม ได้รับคัดเลือกให้เป็น ชุมชนคุณธรรมต้นแบบโดดเด่น ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. ๒๕๖๙ จังหวัดแม่ฮ่องสอน ซึ่งเป็นชุมชนต้นแบบ ที่เป็นชุมชนคุณธรรมน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ขับเคลื่อนด้วยพลังบวร ที่มีศักยภาพและความพร้อมด้านการท่องเที่ยวในทุกมิติ
ชุมชนคุณธรรมบ้านต่อแพ หมู่ที่ ๑ ต.แม่เงา อ.ขุนยวม จ.แม่ฮ่องสอน ประชากรส่วนใหญ่ เป็นชาติพันธุ์ไทใหญ่ มีนายชัยเดช สุทินกรณ์ ผู้ใหญ่บ้านต่อแพ เป็นผู้นำการพัฒนาชุมชน บริหารจัดการชุมชมโดยใช้หลักธรรมาภิบาล ร่วมกับผู้นำทางศาสนา คือ ท่านพระครูอนุกูลกัลยาณพจน์ เจ้าอาวาสวัดต่อแพ
ชุมชนคุณธรรมบ้านต่อแพ มีการอนุรักษ์ สืบสาน รักษา และต่อยอดทุนทางวัฒนธรรม ด้านศิลปะ ดนตรี และการแสดง เช่น ศิลปะการต้องลาย ศิลปะการสานกุ๊บไต ศิลปะการทำปานกุม การเล่นดนตรีไทใหญ่กองมองเซิง กลองก้นยาว ศิลปะการแสดงรำนกกิ่งกะหร่า การรำโต การรำไต การก้าแลว และ การก้าลาย
ชาวไทใหญ่ที่ชุมชนบ้านต่อแพ มีความศรัทธานับถือในบวรพระพุทธศาสนา เทศกาลประเพณีจึงมีความเกี่ยวเนื่องกับศาสนาพุทธเป็นหลักตลอดทั้งปี เรียกว่า ประเพณี ๑๒ เดือน เช่นประเพณีเหลินสี่ ประเพณีปอยส่างลอง ประเพณีเหลินหก และปอยจ่าตี่
ชุมชนบ้านต่อแพ มีการสืบทอดกรรมวิธีการทำอาหารไทใหญ่ มาตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน เช่น การทำข้าวมูนข่วย ข้าวควบ และข้าวหย่ากู๊
ชุมชนบ้านต่อแพ มีแหล่งท่องเที่ยวที่โดดเด่น ได้แก่ วัดต่อแพ เป็นศาสนสถานที่สวยงามในด้านสถาปัตยกรรม ที่เป็นอัตลักษณ์ของชาวไทใหญ่ เส้นทางการเดินทัพ ของทหารญี่ปุ่นในสมัยสงครามโลกครั้งที่ ๒ เป็นเส้นทางซึ่งทหารญี่ปุ่นใช้ ในการเดินทางไปยังประเทศพม่า โดยมีวัดต่อแพ เป็นค่ายในการรักษาทหาร ที่บาดเจ็บล้มป่วยจากสงคราม ศูนย์เรียนรู้ศิลปะการต้องลาย เป็นศูนย์เรียนรู้ภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาวไทใหญ่ ใช้เป็นพื้นที่ถ่ายทอดภูมิปัญญาการต้องลาย ให้กับเด็ก เยาวชน และประชาชนที่สนใจ รวมถึงนักท่องเที่ยวที่แวะเวียนเข้ามาเยี่ยมชม
ทั้งนี้ มีสถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียงชุมชนบ้านต่อแพ อยู่ในเขตอำเภอขุนยวม เช่น วัดม่วยต่อ ทุ่งดอกบัวตอง อนุสรณสถานมิตรภาพไทย - ญี่ปุ่น โดยชุมชนบ้านต่อแพ มีผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรม ที่เป็นอัตลักษณ์ของชุมชนที่โดดเด่น ได้แก่ ผลิตภัณฑ์ต้องลาย กุ๊บไต แปมใส่ของ ซึ่งสามารถหาซื้อเป็นของฝากได้ ที่ร้านจำหน่ายผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรมของชุมชน.
✍️ ภานุเดช ไชยสกูล สำนักข่าวไทเกอร์นิวส์ รายงาน