เมื่อวันที่ 20 มีนาคม 2569 ที่วัดสระกำแพงใหญ่ อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ นายสุกิจ เหลืองสกุลไทย รองผู้ว่าราชการจังหวัดศรีสะเกษ เป็นประธานเปิดงานย้อนรำลึกปราสาทสระกำแพงใหญ่ ขึ้น 2 ค่ำเดือน 5 แห่งวิศุวะสงกรานต์ สมโภชน์ 114 ปี เมืองอุทุมพรพิสัย โดยมีนายพศิน ทาศิริ นายอำเภออุทุมพรพิสัย นำผู้บริหาร อปท.ทั้ง 20 แห่ง ข้าราชการ พนักงาน อปท. ร่วมกันตั้งขบวนอัญเชิญน้ำศักดิ์สิทธิ์จากที่ว่าการอำเภออุทุมพรพิสัยไปตามถนนในเขตเทศบาลตำบลกำแพงถีงวัดสระกำแพงใหญ่
และประกอบพิธีสงฆ์น้ำศิวะลึงค์ศักดิ์สิทธิ์และนางรำจาก ๒๐ ตำบลกว่า ๕๐๐ คน ร่วมกันรำถวายศิวะลึงค์ศักดิ์สิทธิ์ต่อหน้าปราสาทหินสระกำแพงใหญ่ หลังจากนั้นนายพศิน ทาศิริ นายอำเภออุทุมพรพิสัย ได้จัดให้มีการแสดงละครแสงเสียงย้อนรำลึกปราสาทสระกำแพงใหญ่ ขึ้น ๒ ค่ำ เดือน ๕ แห่งวิศุวะสงกรานต์ ตำนานการสร้างปราสาทหินสระกำแพงใหญ่ อำเภออุทุมพรพิสัย จังหวัดศรีสะเกษ จากโรงเรียนกำแพงวิทยาด้วย การจัดงานในครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมและประชาสัมพันธ์การท่องเที่ยวของอำเภออุทุมพรพิสัย เพื่อส่งเสริมสินค้าพื้นถิ่น/สินค้าOTOP/ ผลิตภัณฑ์ชุมชนให้เป็นที่รู้จัก เพื่อให้ประชาชนในท้องถิ่นรู้ถึงความสำคัญและเห็นคุณค่าของโบราณ อันเป็น การสร้างจิตสำนึกให้มีความรักและหวงแหนร่วมกัน บำรุงรักษาสมบัติอันล้ำค่านี้ไว้ และเพื่อสืบสาน ศิลปะ ประเพณี วัฒนธรรม และอัตลักษณ์ของอำเภออุทุมพรพิสัย ต่อไป
ปราสาทสระกำแพงใหญ่หรือปราสาทศรีพฤทเธศวร วัดสระกำแพงใหญ่ ตำบลสระกำแพงใหญ่ เป็นปราสาทขอมที่มีขนาดใหญ่และสมบูรณ์ที่สุดของจังหวัดศรีสะเกษ ลักษณะเป็นปรางค์ ๓ องค์บนฐานเดียวกันและตั้งเรียงกันในแนวทิศเหนือ-ใต้ หันหน้าไปทางทิศตะวันออก ปรางค์ประธานอยู่ตรงกลาง ก่อด้วยหินทราย มีอิฐแซมบางส่วน มีทับหลังจำหลักภาพพระอินทร์ทรงช้างบนแท่นเหนือหน้ากาล ส่วนปรางค์อีก ๒ องค์ เป็นปรางค์อิฐ มีส่วนประกอบตกแต่งที่เป็นหินทราย เช่น ทับหลัง กรอบหน้าบันและกรอบเสาประตู ด้านหลังปรางค์องค์ทิศใต้มีปรางค์ก่ออิฐอีก ๑ องค์ ด้านหน้ามีวิหารก่ออิฐ ๒ หลัง ล้อมรอบด้วยระเบียงคดก่อด้วยศิลาแลงและหินทราย มีโคปุระหรือประตูซุ้มทั้ง ๔ ทิศ ส่วนวิหารที่ก่อด้วยอิฐ ซึ่งอยู่ทางด้านทิศเหนือมีทับหลังสลักภาพพระนารายณ์บรรทมสินธุ์อยู่เหนือพระยาอนันตนาคราชท่ามกลางเกษียรสมุทร และที่วิหารก่ออิฐทางด้านทิศใต้มีทับหลังรูปพระอิศวรกับพระอุมาประทับนั่งเหนือโคนนทิ ปัจจุบันปราสาทแห่งนี้อยู่ในความดูแลของกองโบราณคดี กรมศิลปากร และได้มีการขุดค้นพบโบราณวัตถุจำนวนมาก เช่น ทับหลังจำหลักภาพศิวะนาฏราช พระกฤษณะยกเขาโควรรธนะ และยังพบพระพุทธรูปนาคปรก พระพุทธรูปปางสมาธิ พระพิมพ์ดินเผา ฯลฯ จากหลักฐานลวดลายที่ปรากฏบนหน้าบัน ทับหลัง และโบราณวัตถุต่างๆ โดยเฉพาะจารึกที่อยู่บริเวณหลืบประตูปราสาทสระกำแพงใหญ่ สันนิษฐานว่าปราสาทแห่งนี้สร้างขึ้นในราวพุทธศตวรรษที่ ๑๖ ตรงกับศิลปะขอมแบบบาปวน เพื่อเป็นเทวาลัยถวายแด่พระศิวะ และเมื่อประมาณพุทธศตวรรษที่ ๑๘ ได้มีการเปลี่ยนแปลงเป็นวัดในพุทธศาสนาลัทธิมหายาน การเดินทาง จากตัวอำเภออุทุมพรพิสัย ใช้ทางหลวงหมายเลข ๒๐๘๓ เส้นทางไปจังหวัดสุรินทร์ ประมาณ ๒ กิโลเมตร จะพบทางให้เลี้ยวซ้ายตรงเข้าสู่วัดสระกำแพงใหญ่
✍️ บุญทัน ธุศรีวรณ ศรีสะเกษ // รายงาน รายงาน